Terneuzen is volop in ontwikkeling en op veel plekken bouwen we aan een duurzame toekomst. Van de omvangrijke nieuwe sluis tot vele projecten in onze kernen en wijken. We werkten in 2022 verder aan goed leven in onze gemeente. Daarbij keken we naar de brede welvaart. Naast geld ging het over gezondheid, onderwijs, milieu en leefomgeving, sociale contacten, persoonlijke ontplooiing en veiligheid. We richtten ons afgelopen jaar ook extra op grote actuele opgaven. Zoals verduurzaming, een krappe arbeidsmarkt en goede en betaalbare huizen. Daarnaast werden we geconfronteerd met maatschappelijke ontwikkelingen zoals de oorlog in Oekraïne en de gestegen energieprijzen. In deze bestuurlijke samenvatting staan de belangrijkste ontwikkelingen van het afgelopen jaar.
Crises
In het afgelopen jaar ervaarden we roerige tijden en onzekerheid. Onder meer door de effecten van COVID-19, de oorlog in Oekraïne en door de economie met een bijna ongekende inflatie. Met de effecten hiervan kregen we direct en indirect te maken. Zo zetten we ons in voor het uitvoeren van COVID-maatregelen, het opvangen van vluchtelingen en het organiseren van maatregelen voor extra steun voor de gestegen energieprijzen.
Verkiezingen
In maart waren de gemeenteraadsverkiezingen. Daarna startten de nieuwe gemeenteraad en het nieuwe college van burgemeester en wethouders. Onze ambities legden we vast in het nieuwe bestuursakkoord ‘Goed leven in Terneuzen. Verder bouwen aan een duurzame toekomst’.
Samenwerking
We zetten in op samenwerking met overheden, kennisinstellingen, bedrijven en maatschappelijke organisaties. We stelden samen met hen een lijst van activiteiten op om aan de slag te gaan met de regiovisie Zeeuws-Vlaanderen.
We ondertekenden voor de Zeeuwse samenwerking via het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) een nieuwe overeenkomst. We maakten afspraken over het voortzetten van het Zeeuwse overleg en de Zeeuwse lobby naar Den Haag en Brussel. Verder startten we een nieuwe samenwerking als aspirant-lid van het netwerk middelgrote gemeenten (de M50). Op die manier trekken we met gemeenten van vergelijkbare grootte op en lobbyen we voor gezamenlijke belangen.
We zetten de grensoverschrijdende samenwerking voor het North Sea Port District voort. Hiervoor richtten we een Benelux Groepering Territoriale Samenwerking (BGTS) op. We begonnen met de uitvoering van de werkagenda van het North Sea Port District (NSPD). Het Rijk is via NOVEX (Nationale omgevingsvisie) direct betrokken bij de opgaven in onze regio.
Economie
We willen zorgen voor een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. Ook willen we meer duurzame groei van de economie. Voor dit doel bleek onze haven een stabiele factor van betekenis. De haven behaalde in moeilijke omstandigheden uitstekende resultaten. Daarnaast richtten we onze blik nadrukkelijk op Vlaanderen, vooral op Gent en omgeving. We keken vooral hoe we elkaar konden aanvullen en versterken. Waar mogelijk stimuleerden we grensoverschrijdende samenwerking door bedrijven en inwoners. Tot slot werkten we aan verduurzaming van de economische structuur, want kleine en grote bedrijven krijgen te maken met enorme transities.
Haven
De haven werkt als een magneet voor bedrijven en werknemers. Die willen we behouden en waar we kunnen faciliteren. De haven staat de komende tijd voor grote opgaven. Zo komt de arbeidsmarkt verder onder druk te staan. Om de economische motor draaiende houden, werkten we aan een prettige leefomgeving, vlotte verbindingen naar het achterland en aantrekkelijke randvoorwaarden om hier te verblijven. En met succes, want ons internationale havengebied werd een NOVEX-gebied en de minister besloot kortgeleden om dertig miljoen euro te reserveren voor investeringen in het North Sea Port District.
Regiodeals
De Regiodeal Zeeuws-Vlaanderen 'Zeeuwen zelf aan zet' is volop in uitvoering. De meeste projecten maakten vorderingen en leverden goede resultaten op. Enkele projecten hebben meer tijd nodig, onder andere door de effecten van COVID-19. We spreken met het ministerie van Binnenlandse Zaken over een verlenging van de uitvoeringstermijn van de Regiodeal.
Wij dienden eind 2022 met andere partners een Zeeuwse aanvraag in voor een nieuwe Regiodeal. De aanvraag richt zich op het verhogen van de brede welvaart in en rond het grensgebied van North Sea Port District. Het doel van de nieuwe Regiodeal is extra te investeren in de vestigings- en (ver)blijfskwaliteiten en de aantrekkelijkheid van het woon-, leef- en werkgebied.
Onderwijshuisvesting
We werkten verder aan de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan onderwijs gemeente Terneuzen (IHP). In Westdorpe en in de Rivierenbuurt in Terneuzen bereidden we de nieuwbouw in integrale kindcentra verder voor. In Hoek ondertekenden we intentieovereenkomsten voor de multifunctionele accommodatie. We startten voor Zaamslag een nader onderzoek naar de gewenste situatie in de toekomst. In december 2022 wees de gemeenteraad de locatie Vliegende Vaart als ontwikkellocatie aan voor de huisvesting van het voortgezet onderwijs. Dit vormt de kern van de ambitie om hier een brede onderwijscampus te ontwikkelen.
Leefbaarheid Sluiskil
We werkten aan een integrale aanpak om de leefbaarheid voor jong en oud te bevorderen. Dit deden we in overleg met alle betrokken partners.
Binnenstad Terneuzen
We maakten het Totaalplan Binnenstad Terneuzen over hoe de vernieuwing en ontwikkeling van de binnenstad vorm kan krijgen. We zijn gestart met de uitvoering hiervan en we werken hierbij steeds samen met bewoners, ondernemers, pandeigenaren en andere betrokkenen.
Sociaal domein en volksgezondheid
De lasten in het Sociaal domein nemen toe. Dit komt onder andere door toenemende loonkosten, prijsstijgingen en hogere instroom in de Wmo. De invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel Jeugd zorgde daarnaast voor meer instroom. Naar aanleiding van de bijraming van de jeugdzorgkosten zetten we met de Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland een verbetertraject in gericht op de begroting 2024.
In 2022 werkten we verder met maatwerkregisseurs. We gaven hiermee vorm aan de verplichting voor gemeenten om een sluitende aanpak te hanteren voor kwetsbare personen. De regisseurs maken hierbij gebruik van de zogenaamde doorbraakmethode. Deze aanpak zorgt voor een effectief en efficiënt gebruik van de beschikbare middelen voor het Sociaal Domein.
We bereidden ons voor op de doordecentralisatie van beschermd wonen als gemeentelijke taak en troffen voorbereidingen voor de nieuwe aanbesteding.
Door de hoge inflatie en energiecrisis kregen we meer meldingen van betalingsachterstanden. We startten in 2022 binnen schuldhulpverlening een pilot vroegsignalering. Hierdoor wordt het mogelijk om snel op signalen in te spelen.
We startten met de uitvoering van de gewijzigde Wet inburgering. Wij voerden een aantal nieuwe verplichtingen uit zoals de Brede Intake en het opstellen van een Persoonlijk plan Inburgering en Participatie. We maakten afspraken met scholingsinstellingen over de leerroutes.
Bij de uitvoering van het gezondheidsbeleid betrokken we de uitkomsten van de gezondheidsmonitor en het luchtmeetnetwerk. We sloten aan bij het Schone Luchtakkoord.
Mobiliteit
We stelden het gemeentelijk verkeer- en vervoerplan op. In dit plan staat hoe we denken over mobiliteit in Terneuzen. Verder besloot de Tweede Kamer in 2022 dat de Westerscheldetunnel uiterlijk in 2025 tolvrij moet zijn voor personenvervoer. Nederland en België hebben geld beschikbaar gesteld voor de aanleg van het goederenspoor Gent-Terneuzen.
Cultuur
We zetten in op kunst en cultuur. Dit fungeert als bindmiddel voor de samenleving en als bron van verbeeldingskracht en creativiteit. We realiseerden onder andere een herdenkingspier voor de Slag om de Schelde aan de jachthaven bij de Griete. We onthulden het beeld van generaal Maczek in aanwezigheid van de Poolse ambassade. Dit jaar werd de 40e editie van de Havendagen georganiseerd.
Duurzaamheid
Op het gebied van duurzaamheid zetten we een aantal grote stappen. Er zijn twee zonnepanelenparken opgeleverd. We maakten een plan om in Hoek woningen te verwarmen met restwarmte van de industrie. We startten met het verduurzamen van gemeentelijke gebouwen. Daarnaast verlaagden we in al onze gemeentelijke gebouwen de temperatuur om energie te besparen.
Wonen en bouwen
We werkten mee aan de bouw van veel woningen en appartementen, met aandacht voor duurzaamheid en levensloopbestendigheid. We stelden samen met de gemeenten Hulst en Sluis een regionale woonvisie vast. Er was veel vraag naar flexibele woonvormen voor mensen die lange tijd in onze gemeente willen wonen. Daarom maakten we beleid voor flexwonen.
Het Rijk stelde de invoering van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen opnieuw uit. We bereidden ons voor op de invoering van deze nieuwe wetten.
Burgerparticipatie
We willen inwoners actief betrekken bij het beleid van de gemeente. We kozen een participatieplatform als aanvulling op de bestaande mogelijkheden. We startten met het project Democracy Reloading. Hiermee betrekken we jongeren actief bij het (lokale) democratische stelsel. We gaven uitvoering aan de samenwerkingsafspraken met wijk- en kernraden.
Leefomgeving
We stellen hogere eisen aan onze leefomgeving. We ondertekenden het Schone Lucht Akkoord. We lieten onderzoek doen naar de leefomgeving in de Kanaalzone. We onderschreven de conclusies en aanbevelingen uit het eindrapport onderzoek Beleving Omgevingskwaliteit Kanaalzone. We voldoen aan de Europese normen als het gaat om luchtkwaliteit. We hebben de voorbereiding van het bestemmingsplan Kanaalzone stopgezet, door nieuwe regels die gelden voor stikstof. Ook moeten we de stikstofneerslag berekenen als we een nieuwe wijk of fabriek willen laten bouwen. We sloten aan bij de Zeeuwse werkgroep PFAS. We volgen de uitstoot van ultrafijnstof. Hiervoor staat een meetpunt in Sluiskil. We dragen ook bij aan onderwijsprojecten scholen, zoals het snuffelfietsproject op het Lodewijkcollege.
Stadhuis 50 jaar
We vierden op verschillende momenten dat ons bijzondere stadhuis in brutalistische stijl vijftig jaar bestond in 2022. We spraken met inwoners en experts over de toekomst van het gebouw. Zowel als het gaat over verduurzaming en functie, als de wijze waarop het gebouw nog meer een icoon van de stad kan worden.
Financiële uitkomsten
De grote opgaven waar we als gemeente voor gesteld staan, zoals het totaalplan Binnenstad, huisvesting voortgezet onderwijs, verduurzaming, een krappe arbeidsmarkt, en goede en betaalbare huizen, vragen om een ambitieuze aanpak. Bij die opgaven hoort een stevige financiële basis. In het volgende onderdeel Financiële uitkomsten gaan wij verder in op de uitkomsten van de jaarrekening, de bestemming van het resultaat en de effecten hiervan op onze financiële positie.